Przebieg choroby

Na astmę chorują zarówno dzieci jak i dorośli, jednak stopień nasilenia objawów w różnych okresach życia może być różny. Zazwyczaj pierwsze objawy astmy oskrzelowej występują w dzieciństwie lub młodym wieku, ale zdarza się również zachorowanie po 40-tym roku życia, jest to jednak rzadsza sytuacja. Dzieci chorujące na astmę nie zawsze w wieku dorosłym nadal wymagają dalszego leczenia – zdarza się, że objawy objawy astmy oskrzelowej u dorosłych nie występują, wskazane jest zachowanie większej uwagi by w razie ponownego wystąpienia epizodów świszczącego oddechu, duszności i kaszlu zastosować właściwe leczenie.

Choroba prawidłowo leczona pozwala na normalne życie choremu, a dzieciom na prawidłowy rozwój. Nieleczona lub w rzadkich sytuacjach tzw "trudna astma" (gorzej odpowiadająca na leczenie) może prowadzić do trwałego upośledzenia tolerancji wysiłku, ze względu na przebudowę ścian oskrzeli i utrwalone zwężenie oskrzeli. Dlatego ważne jest podjęcie odpowiedniej diagnostyki i leczenia w poradni specjalistycznej, gdyż w większości przypadków leczenie w pełni pozwala na opanowanie objawów i przeciwdziałanie przebudowie oskrzeli.

 

Łagodna astma oskrzelowa u dzieci i dorosłych

U większości pacjentów astma oskrzelowa przebiega łagodnie tzn. za pomocą leków łatwo udaje się opanować jej objawy, a zaostrzenia nie występują lub występują sporadycznie.

Osoby z taką postacią astmy przyjmując regularnie leki mogą normalnie żyć, uczuć się i pracować zawodowo, uprawiać sporty nawet wyczynowo. Jest wielu krajowej i światowej sławy sportowców, alpinistów, podróżników, aktorów, piosenkarzy, którzy mimo tej choroby realizują swoje pasje, zdobywają medale olimpijskie, grają główne role w teatrze i filmie, czy śpiewają hity roku.

Jest też jednak niewielka grupa chorych, u których astma nawet prawidłowo leczona, za pomocą najnowocześniejszych leków, przebiega ciężko z uporczywymi objawami dziennymi i nocnymi, z ograniczeniem wydolności wysiłkowej, z ciężkim utrwalonym upośledzeniem wentylacji lub też dramatycznymi, nagłymi spadkami wartości wentylacyjnych. W takich przypadkach choroba skutkuje często absencją w szkole, czasową lub trwałą niezdolnością do wykonywania zawodu, zaburza funkcje danej osoby w rodzinie, wpływa na kontakty społeczne, jest powodem złej jakości życia i co więcej może zagrażać zdrowiu, a nawet życiu chorego.

 

Astma oskrzelowa - czynniki ryzyka ciężkiej astmy

Do czynników ryzyka ciężkiej astmy należą:

  • Późne rozpoznanie choroby
  • Nieregularne leczenie
  • Niestosowanie leków o działaniu przeciwzapalnym
  • Niewłaściwa technika inhalacji leków
  • Palenie tytoniu lub bierne narażenie na dym tytoniowy
  • Otyłość
  • Choroby współwystępujące z astmą szczególnie, jeśli nie są właściwie leczone; przewlekłe zapalenie zatok obocznych nosa, choroba refluksowa żołądka, alergie pokarmowe, nadwrażliwości lekowe, zaburzenia psychiczne, zaburzenia hormonalne, nawracające infekcje układu oddechowego
  • Uczulenie na alergeny całoroczne: roztocza kurzu domowego, sierść zwierząt w szczególności kota, alergeny pleśni z rodzaju Alternaria, jeśli pacjent nie był we wczesnej fazie choroby odczulany na te alergeny
  • Ciężka astma w rodzinie

Jak z tego wynika część czynników ryzyka rozwój ciężkiej astmy oskrzelowej jest modyfikowalna i zależy od samego pacjenta i jego zaangażowania w terapię. Więc jeśli nie chcesz ciężko chorować to:

  1. Nie pal tytoniu i unikaj przebywania w zadymionych pomieszczeniach. Dym tytoniowy osłabia działanie leków przeciwastmatycznych, w szczególności wziewnych glikokortykosteoridów, a do tego sam uszkadza skrzela prowadząc do ich nieodwracalnego zwężenia
  2. Dbaj o prawidłowa masę ciała, zdrowo odżywiaj się i regularnie ćwicz, jeźdź na rowerze lub chodź na spacery, bo każda forma regularnej aktywności fizycznej zapewni ci dobrą kondycję i pomoże utrzymać właściwą masę ciała
  3. Stosuj się do zaleceń lekarskich. Przerwy w stosowaniu leków na własną rękę prowadzą do nasilenie się zmian zapalnych w oskrzelach i postępu choroby, nawet jeśli na początku nie odczuwasz tego skutków
  4. Nie bój się wziewnych glikokortykosteroidów, stosuj je regularnie, jeśli lekarz ci je zaleci. Uratowały one już niejedno życie, przywróciły niejedną osobę do normalnego życia rodzinnego i zawodowego. W postaci wziewnej są bezpieczne i skuteczne, a im wcześniej włączy się je do leczenia, tym mniejsze dawki będą potrzebne
  5. Jeśli objawy astmy nasilą się, zgłoś się jak najwcześniej do lekarza, by powiedział jak zmienić leczenie, poproś też o indywidulany plan leczenia, byś w takich wypadkach na przyszłość sam wiedział co zrobić zanim przyjdzie wyznaczony termin wizyty lekarskiej
  6. Zwracaj uwagę na technikę inhalacji leków. Pytaj lekarza, jak nie wiesz. Czasem zła inhalacja powoduje, że mimo iż ją wykonałeś lek w ogóle nie dostaje się do oskrzeli, więc nie ma szansy zadziałać. Weź inhalatory na wizytę, pokaż lekarzowi jak inhalujesz, poproś by powiedział ci jakie popełniasz błędy. Skorzystaj ze szkoleń dla pacjentów organizowanych przez stowarzyszenia pacjentów, Szkoły Astmy, lekarzy i pielęgniarki pracujących w poradniach i szpitalach. Czasem trzeba przećwiczyć technikę inhalacji na kilku wizytach, by w końcu poprawnie ją wykonać.
  7. Zgłoś lekarzowi inne swoje problemy zdrowotne i leki, które stosujesz z powodu innych chorób. Czasem mogą mieć one decydujące znaczenie dla przebiegu astmy. Katar i zgaga to też choroby, które maja wpływ na objawy astmy.
  8. Unikaj narażenia na uczulające cię alergeny. Nie zawsze jest to możliwe, ale choć spróbuj zminimalizować ich obecność w otoczeniu, tam gdzie to się da. Zapytaj swojego lekarza o możliwość odczulania. Immunoterapia leczy przyczyny alergii, a nie tylko jej skutki.